FASEN van WEERBAARHEID

Weerbaarheid of te wel verdedigen is nodig op momenten dat je iets niet leuk vindt. Als je vader of moeder vraagt om te helpen met de afwas en je hebt geen tijd of geen zin, dan praat je daarover. Mopperen of prikkelbaar reageren heeft geen zin. Het gaat dus om omgangsnormen. De fase van de weerbaarheid gaat over omgangsnormen.

Overal waar je met mensen bent kunnen situaties ontstaan waar je het niet mee eens hoeft te zijn, je hebt een andere mening of vind het niet of niet meer leuk. Bijvoorbeeld op school als iemand expres tegen je aan botst en tegen je schooltas trapt, over je roddelt of je steeds uitlacht. Onenigheid kan ook op het werk ontstaan, bijvoorbeeld als je wéér moet overwerken en de anderen niet. Een collega die grappig meent te zijn. Iemand die opdringerig wordt. Men roddelt over je.

Het zijn momenten die een vervelend gevoel geven. Je krijgt er een “NEE-gevoel” van en dan is het belangrijk dat je het zelf kunt oplossen. Bij bekenden duurt het vaak even voordat je een duidelijk "nee" gevoel krijgt. Je gaat uit van de goede bedoelingen. Bij een onbekenden kan het snel een "nee" gevoel geven.

Bij weerbaarheid zijn vier fasen te onderkenen, variërend van vriendelijk aanspreken op hun gedrag tot een zeer duidelijk en boze uitstraling:

> De drie goede V's en drie slechte V's

Blijf vriendelijk en vertel je boodschap steeds op een verbazende toon. Breng jezelf tot rust, zorg voor een rustige ademhaling en ga ervan uit dat het goed komt. De ander heeft misschien tijd nodig om de goed bedoelde boodschap te overdenken, gun de ander die tijd. Ze zullen je opmerking dan zien als een vriendelijk verzoek en zeker niet als een aanval. Je zult dan bemerken dat je bij de drie goede V’s uitkomt, namelijk:
· vertrouwen, en
· veiligheid, dat resulteert in
· vriendschap

Raak je emotioneel, geïrriteerd of ongeduldig, dan is de kans groot dat er niet naar je geluisterd wordt. Je woorden worden dan als kritiek opgevat en dan ga ze zich verdedigen en keuren hun eigen vervelende gedrag goed. Ze blijven dan bij hun eigen stelling en voelen geen aansporing tot nadenken.

Observeer jezelf, ben bedacht op stoer gedrag. Het stoere gedrag geeft weliswaar een "kick" maar dat blijft slechts heel even. Er is steeds meer sensatie nodig om dat speciale gevoel vast te houden. Er komt een moment dat het saai wordt en dan kom je bij de drie vervelende V’s, namelijk:
· verveling, en
· vernieling van goederen maar ook vriendschap en relaties die stuk gaan, en dat resulteert in
· vijanden. Die zullen je niet helpen en daar kun je niet op bouwen.

Als je een situatie vervelend vindt, pas dan fase 1 t/m 3 toe. Blijf rustig, alert en heel duidelijk en behoud het overzicht. Probeer fase 4 te vermijden. Ben jezelf 'de pester' en de ander zend een 'NEE' gevoel uit, stop dan direct. Zorg dat je vrienden maakt en het gezellig houd!

> De 4 fasen

1e fase J
Spreek de mensen aan op hun gedrag. Vaak vindt je de persoon wel sympathiek, maar ’t gedrag niet. Vertel vanuit je eigen gevoel en werk met ik-boodschappen. Je kunt je verhaal in de volgende stappen vertellen:
Ik vind je wel lief/aardig/sympathiek maar wat je nu doet vind ik niet leuk …
· wat gebeurt er
· wat vindt je ervan, hoe voelt het aan, hoe ervaar je het
· wat wil je dat er gebeurt

Zorg dat de ander begrip voor jou situatie krijgt. Werk op ‘t gevoel in door vragen te stellen in de trend van “stel dat het jouw zou overkomen?”, “maak je zo vrienden?”. Als het per ongeluk is gebeurt, dan zal hij/zij oprecht “sorry” zeggen. Blijf vriendelijk en breng je boodschap op een verbazende toon. Ze zullen je opmerking dan zien als een vriendelijk verzoek en zeker niet als een aanval.

2e fase K
Als de ander geen rekening met je wil houden, dan moet je duidelijker zijn. Bij fase 1 was het een vriendelijke vraag en in fase 2 maak je in feite een duidelijke mededeling waar geen discussie over mogelijk is. Je kunt op de volgende punten letten.
· Benoem weer de punten uit fase 1 maar nu met stemverheffing. Blijf rustig en zelfverzekerd en let op dat je niet gaat   schreeuwen.
· Let op je lichaamshouding, schouders naar achteren, hoofd rechtop, groot maken.
· Kijk strak in de ogen, je laat dan zien dat je ’t echt vervelend vindt.
· Let op, ga niet aanraken, vastpakken of duwen en ga ook niet schelden, dat kan een agressieve sfeer creëren.
· Neem geen dreigende houding of gevechtshouding aan, de ander voelt zich dan mogelijk bedreigt en ziet hierin een   reden tot vechten.
· Ga niet dreigen met woorden, bijvoorbeeld in de trend van “als je nu niet ophoud, dan zal ik …”
· Roep ‘ga nu weg’, ‘hou op’ of ‘ben ik duidelijk’ dit geeft extra kracht.
· Duw opdringerige mensen eventueel weg, zeker als ze hun hand op je knie of om je schouder leggen.
· Blijf bij je mededeling en herhaal deze zonodig. Ga je niet verantwoorden en ga niet in discussie.

3e fase G
Je kunt kiezen om de vervelende situatie te ontlopen. Alsof iemand van de peuterklas je lastig valt en daar wordt je niet boos. Zo iemand negeer je en je loopt gewoon weg, hij/zij is niet wijzer. Dreig eventueel met hulp halen.
Wordt je vastgehouden, dan kun je een bevrijdingstechniek gebruiken om los te komen waarna je weg kunt gaan. Zorg dat je een krachtige uitstraling hebt en laat zien dat je het absoluut vervelend vindt.

Dit is ook de fase waarin je hulp kunt vragen bij bijvoorbeeld de meester of de juf, je vader of moeder, een toevallige omstander, de politie of andere behulpzame mensen. Neem het recht niet in eigen handen, blijf rustig en beheers jezelf.

4e fase L
De persoon is twee maal vriendelijk en duidelijk verzocht om te stoppen maar luistert niet. Vertrekken of weglopen lukt niet en hulp vragen lukt ook niet Als laatste reactie kun je klappen uitdelen, dus FYSIEK verdediging. We spreken dan over noodweer. Let op, je mag je eigen lijf en goederen en andermans lijf en goederen wel verdedigen maar ga dit vervolgens ook melden. Ben bewust van je eigen kracht.
Als je fasen 1, 2 en 3 goed gebruikt, dan hoef je fase 4 nooit uit te voeren.